การหายใจอย่างมีสติ (อานาปานสติ)
แค่รับรู้ลมหายใจ โดยไม่ต้องเปลี่ยนมัน การฝึกพื้นฐานของการทำสมาธิ
การหายใจอย่างมีสติเป็นการฝึกสมาธิที่ง่ายและเก่าแก่ที่สุด คุณไม่ต้องเปลี่ยนลมหายใจเลย เพียงสังเกตมัน ลมที่เข้าและออกที่ปลายจมูก ท้องที่พองขึ้นและยุบลง เมื่อความคิดล่องลอยไป (ซึ่งเป็นเรื่องปกติ) ให้สังเกตเห็นแล้วกลับมาที่ลมหายใจอย่างสงบ
การกลับมานั่นแหละคือการฝึก ทุกครั้งที่คุณรู้ตัวว่าความคิดล่องลอยไปแล้วกลับมา คุณกำลังเสริมสร้างสมาธิให้แข็งแรงขึ้น
วิธีทำ
- นั่งหลังตรงอย่างผ่อนคลาย หลับตาหรือมองต่ำ
- รับรู้ว่าคุณรู้สึกถึงลมหายใจได้ชัดที่สุดตรงไหน: ปลายจมูก อก หรือท้อง
- ปล่อยให้ลมหายใจเป็นไปเอง แค่สังเกตลมหายใจเข้าและออก
- เมื่อความคิดล่องลอย ให้บอกในใจเบา ๆ ว่า «คิด» แล้วกลับมาที่ลมหายใจ
- เริ่มจากห้านาที แล้วค่อย ๆ เพิ่มขึ้น
ความปลอดภัย: เสี่ยงต่ำสำหรับคนส่วนใหญ่เมื่อนั่งหรือนอน หากรู้สึกเวียนหัวหรือไม่สบายตัว ให้หยุดและหายใจตามปกติ
แบบฝึกโยคะและสมาธิพร้อมเสียงนำภาษานอร์เวย์
เมื่อไรควรหยุด
หยุดและหายใจตามปกติทันทีหากรู้สึกเวียนหัว คลื่นไส้ มีอาการชาซ่าที่ไม่หาย ใจสั่น เจ็บปวด หรือกระสับกระส่าย การหยุดเป็นสิ่งที่ถูกต้องเสมอ หากมีอาการรุนแรง เกิดขึ้นใหม่ หรือเป็นต่อเนื่อง โปรดปรึกษาแพทย์
ใช้ทำอะไรได้บ้าง
- ฝึกสติและสมาธิ
- คิดวนน้อยลง
- ทำได้ทุกที่
ประวัติเบื้องหลัง
อานาปานสติ หรือ «การมีสติกำหนดลมหายใจเข้าและออก» ปรากฏในอานาปานสติสูตรในพระไตรปิฎกบาลี และเป็นหนึ่งในรูปแบบการทำสมาธิที่พระพุทธเจ้าทรงสอนเอง ปัจจุบันเป็นหัวใจของโปรแกรมมายด์ฟูลเนสทั่วโลก รวมถึงในโรงเรียนในประเทศไทยและภูฏาน