ဟောက်ခြင်းဆိုသည်မှာ အိပ်နေစဉ် လေသည် ကျဉ်းမြောင်းသော လမ်းကြောင်းကို တိုးဝင်ရသောကြောင့် လည်ချောင်းရှိ နူးညံ့သော တစ်ရှူးများ၊ လျှာခင်နှင့် အာခေါင်တို့ တုန်ခါခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ညဘက်တွင် ကြွက်သားများ ပြေလျော့သွားပြီး လျှာသည် နောက်ဘက်သို့ အနည်းငယ် ကျသွားသည် – ထို့နောက် အသံစတင်ထွက်လာပါသည်။ လူအများစုသည် တစ်ခါတစ်ရံ ဟောက်တတ်ကြပြီး အထူးသဖြင့် အရက်သောက်ပြီးနောက်၊ အအေးမိနေချိန် သို့မဟုတ် ပက်လက်အိပ်သည့်အခါ ဟောက်တတ်ပါသည်။
ပထမဦးစွာ – အိပ်စဉ်အသက်ရှူရပ်ခြင်း (sleep apnoea) ဖြစ်နိုင်ပါသလား။
ဟောက်ခြင်းသည် လုံးဝအန္တရာယ်မရှိနိုင်သော်လည်း အိပ်စဉ်လေလမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့၍ အသက်ရှူရပ်ခြင်း (obstructive sleep apnoea) ၏ လက္ခဏာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည် – ၎င်းမှာ ညဘက်တွင် အသက်ရှူခြင်း အကြိမ်ကြိမ် ရပ်သွားခြင်းဖြစ်ပါသည်။ အောက်ပါအခြေအနေများရှိပါက သင့်မိသားစုဆရာဝန် (GP) ကို ဆက်သွယ်ပါ –
- သင့်အိပ်ဖော်က သတိထားမိသော အသက်ရှူရပ်သွားခြင်းများ ရှိလျှင်
- အသက်ရှူမဝဘဲ မောပန်းစွာ သို့မဟုတ် အသက်ရှူကျပ်သလို ခံစားရပြီး နိုးလာလျှင်
- နေ့ဘက်တွင် ပုံမှန်ထက် အလွန်ပင်ပန်းနေလျှင် သို့မဟုတ် ကားထဲတွင် အလွယ်တကူ အိပ်ပျော်သွားလျှင်
- ကျယ်လောင်စွာ ဟောက်သည့်အပြင် သွေးတိုးလည်း ရှိလျှင်
အိပ်စဉ်အသက်ရှူရပ်ခြင်းကို အိပ်စက်မှုစစ်ဆေးချက် (sleep study) ဖြင့် စစ်ဆေးနိုင်ပြီး ကောင်းမွန်သော ကုသမှုများ ရှိပါသည်။
အသက်ရှူ လမ်းညွှန်က သင့်အတွက် ရေတွက်ပေးပါသည် – မျက်နှာပြင်အပြည့်၊ နောက်ခံတွင် တည်ငြိမ်သော တမ်ပူရာ အသံဖြင့်။
လူအများအတွက် အထောက်အကူဖြစ်သော အကြံပြုချက်များ
1. ဘေးစောင်း၍ အိပ်ပါ
လျှာသည် နောက်ဘက်သို့ ကျသွားသောကြောင့် လူအများစုသည် ပက်လက်အိပ်သည့်အခါ အဟောက်ဆုံးဖြစ်ပါသည်။ ဘေးစောင်းအိပ်သူများအတွက် ခေါင်းအုံးကောင်းတစ်လုံး သို့မဟုတ် ကျောနောက်တွင် ခေါင်းအုံးတစ်လုံးထားခြင်းဖြင့် ဘေးစောင်းအနေအထားတွင် ဆက်နေရန် ပိုလွယ်ကူစေပါသည်။
2. အိပ်ရာမဝင်မီ နာရီအနည်းငယ်အတွင်း အရက်ကို ရှောင်ပါ
အရက်သည် လည်ချောင်းရှိ ကြွက်သားများကို ပို၍ပြေလျော့စေပါသည်။ အိပ်ဆေးများလည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်ပါသည်။
3. နှာခေါင်းမှ လေဝင်အောင် လုပ်ပါ
နှာခေါင်းပိတ်နေပါက ပါးစပ်ဖြင့် အသက်ရှူရပြီး ပါးစပ်ဖြင့်အသက်ရှူခြင်းက ပို၍ဟောက်စေပါသည်။ နှာခေါင်းကပ်ပြား (nasal strips) နှင့် နှာခေါင်းချဲ့ကိရိယာ (nasal dilators) များသည် နှာခေါင်းပေါက်များကို စက်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ ဖွင့်ထားပေးပြီး အထူးသဖြင့် နှာခေါင်းကျဉ်းသူများကို ကူညီပါသည်။ နှာခေါင်းပိတ်နေသည်မှာ ကြာမြင့်နေပါက ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်ပါသည် (ဓာတ်မတည့်ခြင်း၊ နှာခေါင်းအသားပို၊ နှာခေါင်းအလယ်အရိုး ကောက်နေခြင်း)။
4. ဟောက်ခြင်းကာကွယ်သည့် ပါးစပ်တပ်ကိရိယာ
ဟောက်ခြင်းကာကွယ်သည့် ပါးစပ်တပ်ကိရိယာသည် အောက်မေးရိုးကို ရှေ့သို့ အနည်းငယ် ထိန်းထားပေးသဖြင့် လျှာနောက်ဘက်တွင် နေရာပိုရပါသည်။ သွားဆရာဝန်ထံမှ ပြုလုပ်ထားသော ကိရိယာများသည် ဟောက်ခြင်းနှင့် အပျော့စားမှ အလယ်အလတ်အဆင့် အိပ်စဉ်အသက်ရှူရပ်ခြင်းအတွက် သုတေသနအထောက်အထား ကောင်းကောင်းရှိပါသည်။ ရိုးရှင်းသော "ပြုတ်ပြီးကိုက်" (boil and bite) ကိရိယာများက လူအချို့ကို ကူညီနိုင်သော်လည်း မေးရိုးပြဿနာရှိပါက သွားဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပါ။
5. ကိုယ်အလေးချိန်နှင့် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု
လည်ပင်းတစ်ဝိုက်ရှိ ပိုလျှံသော ကိုယ်အလေးချိန်က လေလမ်းကြောင်းများကို ပိုကျဉ်းစေပါသည်။ ကိုယ်အလေးချိန် အနည်းငယ်ကျရုံဖြင့်ပင် ဟောက်ခြင်းကို လျော့ကျစေနိုင်ပါသည်။
6. နေ့ဘက်တွင် အသက်ရှူလေ့ကျင့်ခြင်းနှင့် နှာခေါင်းဖြင့် အသက်ရှူခြင်း
အသက်ရှူလေ့ကျင့်ခန်းများတစ်ခုတည်းဖြင့် ဟောက်ခြင်း ပျောက်သွားကြောင်း ပြသသည့် သုတေသန နည်းပါးသော်လည်း နေ့ဘက်တွင် နှာခေါင်းဖြင့် အသက်ရှူခြင်း၊ အိပ်ရာမဝင်မီ အေးဆေးစွာ အသက်ရှူခြင်းနှင့် ညနေပိုင်း ပုံမှန်အလေ့အထ ထားခြင်းတို့သည် လူအများအတွက် အကျိုးရှိပါသည်။ အိပ်ရာဝင်သည့်အခါ 4-7-8 အသက်ရှူနည်း သို့မဟုတ် ပျားတဝီဝီ အသက်ရှူနည်း (bumblebee breath) ကို စမ်းကြည့်ပါ။
ပါးစပ်ကို တိပ်ကပ်ခြင်း (mouth taping) ကော ဘယ်လိုလဲ။
ပါးစပ်ကို တိပ်ကပ်ခြင်းသည် ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်တွင် ခေတ်စားလာပါသည်။ သို့သော် 2025 ခုနှစ်က သုတေသနများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ချက်တစ်ခုတွင် အထောက်အထား နည်းပါးပြီး သတိပေးချက်များစွာ တွေ့ရှိခဲ့ပါသည်။ ပါးစပ်တိပ်ကပ်ခြင်းအကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆောင်းပါး တွင် ဆက်ဖတ်ပါ။
ထိပ်ပုံ: ပင်လယ်ကမ်းစပ်တွင် ငြိမ်သက်သော ညနေခင်း (ပုံ ကိုးကားချက်များ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤဆောင်းပါးသည် ယေဘုယျ အချက်အလက်သာ ဖြစ်ပြီး ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်ကို အစားမထိုးပါ။